BİLİM / ÖZET / EKRAN VE UYKU

İnternet ve telefon bağımlılığı gençlerde kötü uykuyla birlikte mi görülüyor?

TEK ÇALIŞMA · KESİTSEL ■■□□ kanıt düşük: tek şehirde üç okul, tek ölçüm anı ve öz bildirim

Kimlerle

İzmir'de bir devlet (593 öğrenci) ve iki özel lisedeki (659 öğrenci) bütün öğrenciler davet edildi; 1.252 öğrenciden 910'u (yüzde 72,7) anketi tamamladı. Yaşlar 13 ile 18 arası, ortalama 15,7; 449 kız, 461 erkek. Veri Mart ve Nisan 2018'de toplandı.

Ne yaptılar

Öğrenciler sınıfta, araştırmacıların gözetiminde kısa İnternet Bağımlılığı Testi, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksini doldurdu. Yaş, cinsiyet, anne ve baba eğitimi, algılanan sağlık ve aile ekonomik durumu birlikte hesaba katılarak lojistik regresyonla kötü uykuyla ilişkili etkenlere bakıldı.

Ne buldular

İnternet kullanımı öğrencilerin yüzde 72,4'ünde normal, yüzde 19,2'sinde sorunlu, yüzde 8,4'ünde patolojik çıktı. Kötü uyku oranı bu üç grupta sırasıyla yüzde 52,5, yüzde 72,6 ve yüzde 80,3 idi (Tablo 2). Öteki etkenler hesaba katıldığında kötü uyku olasılığı normal kullanıcılara göre sorunlu grupta 1,83 kat (yüzde 95 güven aralığı 1,22 ile 2,74), patolojik grupta 1,99 kat (1,23 ile 3,87) idi; telefon bağımlılığı puanındaki her 1 puanlık artış olasılığı 1,01 kat artırıyordu (puan 33 ile 198 arası) (Tablo 5). Kızlarda olasılık 1,50, 16 yaş ve üstünde 1,39 kat yüksekti. Bağımlılık puanlarıyla uyku alt boyutları arasındaki korelasyonlar zayıftı (en yükseği gündüz işlev bozukluğuyla 0,38); alışılmış uyku verimliliğiyle ilişki yoktu.

Sınırlar

Yazarların kendi belirttikleri: bütün veri öz bildirim; kesitsel desen yalnız ilişkiyi gösteriyor, neden sonucu göstermiyor. Bizim okumamızda gördüklerimiz: örneklem tek şehirde üç okuldan; uyku ölçeğinin bu örneklemdeki iç tutarlılığı düşük (Cronbach alfa 0,64); kötü uyku sınırı 5 ve üstü alınmış, ölçeğin özgün çalışmasında sınır 5'in üstü olduğu için oran biraz yüksek çıkmış olabilir; sonuçlar yetişkinlere genellenemez. Fon alınmamış, çıkar çatışması bildirilmemiş.

Nefesly ile bağı

Nefesly'nin gece ekranını karartma ve etkileşimi kısa tutma ilkesinin arka planlarından biri. Örneklem ergen olduğu için bu ilke yetişkinler için bir etki iddiası olarak sunulmaz; bir sağlık iddiası değildir. Nasıl yaptık

Künye

Acikgoz A, Acikgoz B, Acikgoz O. The effect of internet addiction and smartphone addiction on sleep quality among Turkish adolescents. PeerJ. 2022;10:e12876. doi:10.7717/peerj.12876 · Açık erişim (CC BY 4.0).

Neden seçildi

Türkiye ve kılavuzlar ekseninde 403 adaydan seçilen 15 kaynaktan biri; Türkiye'de telefon ve internet bağımlılığıyla uyku kalitesini ölçeklerle ve düzeltilmiş olasılık oranlarıyla inceleyen en büyük örneklem olduğu için alındı.

Özetleyen

Nefesly, tam metin okunarak, 11.10.2026. Hekim kontrolü bekliyor.

Telif

Bu özet makalenin özetinden çevrilmemiştir; tam metin okunarak yazılmıştır.